TEKERLEĞİN İCADI

Paylaş
 

Tekerleğin hangi tarihte icat edildiğini gösteren hiçbir tarihi yazılı belge  yoktur. Ancak bu aracın çok eski çağlardan beri kullanıldığı yapılan arke­olojik kazılarda ortaya çıkmıştır. Kazılar neticesinde tekerleğin ilk çıkış yerinin Yakın Doğu olduğu tahmin edilmektedir. Tekerlekli araçların, Sümerler’de M.Ö. 3500, Asurlular’da M.Ö. 3000, İndüs Vadisi’nde M.Ö. 2500, Orta ve Kuzey Avrupa’da M.Ö. 1000 ve İngiltere’de M.Ö. 500 yıllarında kullanıldığı bilinmektedir. Bu tarihi sıralama, tekerleğin Yakın Doğu’dan yavaş yavaş Eski Dünya’ya yayıldığını göstermektedir.

tarihteki ilk tekerlek

tarihteki ilk tekerlek

Sümer harabelerinde, M.Ö. 3.500’den kalma kızak ve arabalar bulunmuştur. Bu nedenle tekerlek hakkında ilk somut bilgi Sümerlerin kullandığı iki tekerlekli araba olarak belirlenmiştir. Amerikalı arkeolog Speiser, irak’ta bugünkü Musul yakınlarında ortaya çıkarılan Gavvra’da, M.Ö. 3000-2500 yıllannın kalıntılarında tekerleğe rastlamış, İngiliz meslektaşı VVoolley de Ur’da, M.Ö. 2950 yıllarından kalma bir mezardan tekerlek çıkarmıştır.

Bugüne kadar ki tüm keşifler gibi tekerleğin keşfinde de daha önceden bili­nen aletlerden faydalanılmıştır. Önce ağır yüklerin taşınabilmesi için yuvarlak Cisimler kullanılmıştır. Örneğin ağır yükler hayvanlar tarafından çekilen ağaç gövdeleri ve kızaklar üzerinde taşınmıştır. Bu tip kızaklar zamanla geliştirilmiş, ağaç gövdelerinin orta kısmı inceltilerek sürtünme iyice azaltılmış, bu da kul­lanım rahatlığı sağlamıştır. Bu şekilde gövdenin iki tarafında basit tekerlekler oluşmuştur. Bu aşamadan sonra bu basit tekerlekler sabit dingillere monte ederek serbestçe dönebilen ilk tekerlekler elde edilmiştir.

Tekerleğin icadının hemen ardından tekerlekli araçların yaygınlaşmaya ve ara­bam ortaya çıkmaya başladığı görülür. İlk arabanın izine, M.Ö. 3000 yılına ait Sümer kalıntılarında rastlanmaktadır. Benzer araçlar Asur kabartmalannda da görülür. Bu araçlarda sürücüler, iki tekerleğin arasına yerleştirilmiş bir eyere oturur, hayvanlar da bu araçları çekerdi. Bu araç hızla geliştirilerek dört teker- ieÜ arabalar yapıldı. Ancak bu arabalarda ön tekerlekler henüz sabitti.

ftaesa arkeolog George Contenaou’nun yaptığı araştırmaların ortaya koyduğu belere göre, bu bölgede kutlanılan tekerlekli araçlarda yaban eşekleri kullanıl­maktadır. B&ndtğt üzere, bu dönemde, bölge halkı henüz atı evcilleştirmemişlerdir. Atı ilk olarak evcilleştiren Türklerdi. Türkler ise Orta Asya, Doğu Sibirya v» Mançurya’da yaşamaktaydı. O dönemde henüz göçebe olarak yaşayan Türkler yaşam şartları gereği atı evcilleştirmişlerdi. Başta Türkler olmak üzere, Asyalı tüm göçebe halkın hayatı, her çeşit yiyeceği yiyen ve yorulmak nedir bilmeyen atın sırtında geçiyordu. Türklerin Güneybatı Asya’ya yaptıkları akınlar sonucun­da, bu bölgede de at tanındı ve kullanımı yaygınlaştı.

Atların koşum kayışlarıyla tekerlekli arabaya bağlanmasıyla, diğer bir deyişle at gibi güçlü bir hayvanın tekerlekli araçlarda kullanılmasıyla birlikte, ilk savaş araç­ları da doğmuş oldu. Atlı savaş arabalarıyla Mısır’ın tanışması geç olmadı. Sami ırkından Hiksoslar, atlı arabalarla Mısır’a girince Firavunun ordusunda korkuyla karışık inanılmaz bir şaşkınlık yaşanmıştı, çünkü o dönemde Mısırlılar hala hay­van gücü olarak öküz ve eşek kullanmaktaydılar. Ancak Mısırlılar çok geçmeden Hiksoslular’ın istilasını geri püskürtüp durumu kendi lehlerine çevirdiler. Bu saldın esnasında ilk defa gördükleri atlı savaş arabalarını kendileri de yapmaya başladı­lar. Atlı savaş arabaları bir süre sonra Mısır ordusunun en önemli unsurlarından biri haline geldi. Mısır rölyeflerinde sıkça rastlanan savaş arabasının üstünde bir eliyle dizginleri tutarken diğer eliyle düşmanla savaşır durumdaki Firavun resmi, atlı savaş arabalarının Mısır’daki öneminin göstergelerindendir.

Artık tekerlekli arabalar yüzyıllar boyunca savaş alanlarının en etkin aracı ol­du. Asurlular’ın atlı savaş arabalarında önde bir sürücü, arkada ise iki savaşçı bulunurdu. Atlı savaş arabalarının kullanımı sayesinde Asurlular, M.Ö. 1000 yıllarında büyük bir başarı elde ederek çok geniş bir coğrafyaya egemen oldu­lar. Ünlü Asur kralları Surgon ve Assurbanipal pek çok şehri, tekniğini giderek geliştirdikleri bu atlı savaş arablarıyla ele geçirdiler. Önceleri sadece savaşçıla­rın taşındığı bu araçlarda daha sonra savaş teçhizatları da taşınmaya başlandı. Örneğin şehir kapılannı kırmakta kullanılan ağır koçbaşları bu arabalann üstünde taşınırdı. Asurlular’ın son derece ağır olan söz konusu savaş malzemelerini taşımak için kullandıkları bu pratik yöntem, pek çok büyük zaferler kazanmala­rını sağladı. Diğer bir deyişle, savaş arabaları Asurlular’a zafer ve güç getirdi.

Elbette tekerleğin kullanımı, yalnızca savaş alanlarında atlı arabaların kullanı­mıyla sınırlı kalmamıştır. Bu önemli icat, çeşitli mekanik düzenlerin geliştiril­mesini de sağlamıştır. Tekerleğin bir mekanik düzene ilk uygulaması, değirmen taşının akan bir suya karşı konularak su dolabıyla döndürülmesi olmuştur. Bu düzenek çok vakit geçmeden M.Ö. 1. yüzyılda Yakın Doğu dan diğer bölgelere yayılmıştır.. İlk un değirmenlerinin yapımı da bu düzeneğer basit dişliler eklenerek yapılmıştır. Bundan sınra tekerleğin kullanıldığı alanlar iyice yaygınlaşmış, su dolabıyla işleyen mekanik çekiçler, maden öğütme değirmenleri ve dirsekli millerle çalışan körükler ve yel değirmenleri geliştirilmiştir.

 

Tekerleğin kullanımı pek çok yönüyle hayatı kolaylaştırdığı, kültürlerarası ilişkilerin kurulabilmesine olanak sağladığı için insanlık tarihinde büyük dönüşümlerin yaşanmasını sağlamıştır.

 

Google Amcadan Gelen Aramalar:

Bu yazı 3486 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Bir yorum bırak

mature porno

YAZAR HAKKINDA

Hakkımda Daha Çok Şey Öğrenmek İsteyenler Üst Menüden "Hakkımda" Düğmesinden Veya http://www.nasilyapalim.com/hakkimda Uzantısından Öğrenebilirler....
Kategoriler
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
yorum ikonu
2017-06-13 04:32:52
yorum ikonu
2017-06-11 22:05:16
yorum ikonu
Orhan AKMAN: Rica ederim
2017-06-07 14:52:56
Translate:
sorusor
sorusor
Biraz Gülelim :)
kiminbunumara.com-faturaogren.com
%d blogcu bunu beğendi:
mature porno